Blood Eagle: Η αλήθεια και ο μύθος πίσω από τον Ματωμένο Αετό
January 21, 2017
Stepy Striker (31 articles)
Share

Blood Eagle: Η αλήθεια και ο μύθος πίσω από τον Ματωμένο Αετό

Τι είναι

Ο «Ματωμένος Αετός» είναι μια μέθοδος εκτέλεσης, η οποία μετατράπηκε σε ιεροτελεστία, και περιγράφεται αναλυτικότερα στην όψιμη ποίηση των Σκανδιναβών βάρδων. Σύμφωνα με τις δύο περιπτώσεις που αναφέρονται στα έπη, το θύμα ήταν πάντοτε μέλος βασιλικής οικογένειας. Τοποθετούταν μπρούμυτα, με τα πλευρά αποκολλημένα από τη σπονδυλική στήλη με ένα κοφτερό εργαλείο και τα πνευμόνια του, βγαλμένα από το άνοιγμα, σχημάτιζαν ένα ζευγάρι φτερά. Εξετάζεται ακόμη αν η τελετή αυτή είναι ποιητικό δημιούργημα, λανθασμένη μετάφραση των πρωτότυπων κειμένων ή πραγματικό ιστορικό γεγονός.

Εμφανίσεις στη σκανδιναβική ποίηση

Υπάρχουν μόλις δύο περιστατικά και μία έμμεση αναφορά στη σκανδιναβική λογοτεχνία όπου αναφέρεται η τελετή. Οι κύριες εκδοχές έχουν μερικά κοινά σημεία: τα θύματα είναι όλα ευγενείς (ο Χάλφνταν Χάαλεγκ ήταν πρίγκηπας και ο Έιλα της Νορθάμπρια βασιλιάς) και αμφότερες οι εκτελέσεις είχαν σχέση με το θάνατο κάποιου πατέρα.

Έιναρ και Χάλφνταν

Στο έπος της Ορκεϊίνγκα, ο ματωμένος αετός περιγράφεται ως θυσία στο θεό Όντιν. Ο Τορφ-Έιναρ εκτελεί τελετουργικά τον γιο του Χάραλντ, τον Χάλφνταν.

« Ο Έιναρ τους έβαλε να χαράξουν έναν αετό στην πλάτη του [Χάλφνταν] με ένα σπαθί, να σπάσουν τα πλευρά από τη σπονδυλική στήλη και να βγάλουν έξω τα πνευμόνια του, και τον έδωσε στον Όντιν για τη νίκη του».

Στο Χεϊμσκρίνγκλα του Σνόρι Στούρλουσον υπάρχει μια καταγραφή του ίδιου γεγονότος, με τον Έιναρ να τις κάνει ο ίδιος τις πράξεις.

«Έπειτα, ο Κόμης Έιναρ πήγε στον Χάλφνταν και σχημάτισε τον “ματωμένο αετό” στην πλάτη του, μπήγοντας το σπαθί του από τη σπονδυλική στήλη στο στήθος του, έσπασε όλα τα πλευρά μέχρι τα σπλάχνα και έβγαλε έξω τα πνευμόνια. Έτσι πέθανε ο Χάλφνταν».

Άιβαρ και Βασιλιάς Έιλα

Στο «Έπος των γιων του Ράγκναρ», ο Άιβαρ ο Ασπόνδυλος έχει αιχμαλωτίσει τον Έιλα, βασιλιά της Νορθάμπρια, που είχε σκοτώσει τον πατέρα του Άιβαρ, Ράγκναρ Λόθμπροκ. Ο θάνατος του Έιλα μετά από μια μάχη για την κυριαρχία του Γιορκ περιγράφεται ως εξής:

«Σχημάτισαν τον ματωμένο αετό στην πλάτη του Έιλα, ξεκόλλησαν όλα τα πλευρά από τη σπονδυλική του στήλη και έβγαλαν τα πνευμόνια του».

Ο ματωμένος αετός αναφέρεται από τον ποιητή του 11ου αιώνα Σίγκβαρτ Τόρνταρσον ο οποίος έγραψε ένα σκανδιναβικό έπος με το όνομα Κνουτσντράπα που καθιέρωσε τον θάνατο του Βασιλιά Έιλα και το κόψιμο της πλάτης του από τα χέρια του Άιβαρ του Ασπόνδυλου.

Στη σειρά Vikings του History Channel

Στη σειρά έχουμε δει δύο φορές τη χρήση του ματωμένου αετού. Η πρώτη φορά ήταν στο ομώνυμο επεισόδιο του δεύτερου κύκλου, όπου ο Ράγκναρ εκτελεί με αυτόν τον τρόπο έναν κόμη που τον είχε προδώσει. Η δεύτερη φορά, αυτή που μας ενδιαφέρει περισσότερο καθώς φαίνεται να πατάει πιο πολύ πάνω στο μύθο, αν και όχι εξ ολοκλήρου, βρίσκεται στον τέταρτο κύκλο. Στο επεισόδιο της εκδίκησης των γιων του Ράγκναρ απέναντι στο Έιλα, ο πρωτότοκος του Ράγκναρ, Μπιορν, χρησιμοποιεί την ίδια τεχνική πάνω στον εκτελεστή του πατέρα του.

Συμπέρασμα (με λίγη φιλοσοφία)

Γνωρίζαμε ήδη ότι δεν είναι βέβαιο αν ο Ράγκναρ ήταν υπαρκτό ή μυθικό πρόσωπο. Γνωρίζαμε ότι η σειρά δεν βασίζεται αμιγώς σε ιστορικά γεγονότα. Όπως με την ελληνική επική ποίηση (Οδύσσεια, Ιλιάδα) έτσι και με τη σκανδιναβική, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποια γεγονότα και πρόσωπα είναι πραγματικά και ποια φανταστικά. Αυτό που ενδιαφέρει το κοινό είναι να ψυχαγωγηθεί (ίσως και να διασκεδάσει) βλέποντας τα κατορθώματα των βίκινγκ αλλά και τα θρησκευτικά, ηθικά και συναισθηματικά διλήμματα των χαρακτήρων.

Με τον δεύτερο ματωμένο αετό στη σειρά, αποδόθηκε δικαιοσύνη κατά τους πρωταγωνιστές (και όχι μόνο), όμως προωθήθηκε και η ιδέα της εκδίκησης. Είναι στην ευχέρεια του φιλοθεάμονος κοινού να επιλέξει αν αυτό που θα κρατήσει είναι η αγάπη ενός λαού για τον ηγέτη, ενός φίλου για τον φίλο, ενός γιου για τον πατέρα ή η βία απέναντι στους εχθρούς. Αν θα κρατήσει την αυτοθυσία για μια καλύτερη προοπτική ή την εκδικητικότητα που θα επιφέρει αυτή.

Το κατά πόσο ήταν πραγματικός ή φανταστικός ο ματωμένος αετός δεν είναι το ζητούμενο. Από τη στιγμή που υπήρξαν (μπορεί να υπάρχουν ακόμη) μυαλά που το συνέλαβαν αυτό το πράγμα είναι αυτό που αξίζει την προσοχή μας.

Stepy Striker

Stepy Striker